Algemeen advies

GEREEDSCHAP

Welk gereedschap heb je nodig?
· Soldeerbout van minstens 25 Watt
· Soldeer 60/40 van 1 mm dikte, en als je wil is 3% zilver toelaatbaar
· Sponsje om de punt van de soldeer bout te reinigen
· Laat soldeer goed uitvloeien en dan langzaam afkoelen om slechte solderingen (koude las) te vermijden

Meest voorkomende beginnersfouten:

Slecht gestripte montagedraad. De draad breekt na een tijdje af en hoe goed de soldering ook was, het contact is verbroken
Een goed gestripte draad is een draad waarvan alleen de isolatie weggesneden is (met striptang of mes), dus zonder de geleider te beschadigen.
Kontroleer dit met een vergrootglas, daar dient het voor.

Wat heb je nodig voor een basis elektronica werktafel

Beschouw deze items in volgorde van belang

Benodigd -------------------------- Gewenst

· Soldeerbout 25 Watt ---------- Soldeerstation 50 Watt met de juiste punt & spons
· Soldeerhulp ------------------- Met vergrootglas
· Cuttermesje, tangetjes, schroevendraaiers, draadstripper
· Multimeter -------------------- Digitaal 3 ½
· Dummy load
· Lamp -------------------------- Loeplamp
· -------------------------------- Capaciteit & inductiemeter
· Luidsprekers & CD speler & radio
· -------------------------------- Variac (met digitale uitlezing)
· Regelbare voeding 0-30 Volt 0-3 Amp. met digitale uitlezing
· -------------------------------- Oscilloscoop 2 x 20 MHz
· -------------------------------- Frequentiegenerator (met digitale uitlezing)
· -------------------------------- Hoogspanningsvoeding
· -------------------------------- Buizentester
· -------------------------------- Vervormingsmeter

Weerstanden:
Vergeet koolstof (alleen voor de romantici), draadgewonden, vitreous enamel, standaard metaalfilm of
substraten. Gebruik metaalfilm weerstanden van 1%. Als je budget beperkt is, onthou dan dat standaard
weerstanden niet gemaakt zijn voor hoge spanningen of hi-end toepassingen. Ze zijn ook magnetisch en
de zelfinduktie variëert al naargelang de waarde en temperatuur (meestal geen probleem voor hi-end).
Onze keuze is de Dale 1 Watt. Dit is een prima weerstand, niet magnetisch (de meeste zijn 95%),
heeft een lage zelfinduktie (alleen de duurdere Caddock weerstanden zijn beter), een hoge stabiliteit
een hoge werkspanning (500 VDC & 900 VAC), een hoge nauwkeurigheid, en laag ruisniveau.
Als het budget geen probleem is kan je de Caddocks proberen (de MS244 reeks is de beste).
Deze weerstanden zijn space technology ten top. Als je meer dan 1 Watt nodig hebt schakel je
de Dales gewoon parallel. Dit verlaagt tevens de zelfinduktie (die trouwens al zo laag is dat
je alleen in het GHz gebied last van hebt.
Je kan ook de Dale 5 Watt draadgewonden weerstande gebruiken; dit is een geschikt type voor
toepassingen met hoge werkspanningen, en is niet magnetisch.

Potentiometers:
Vergeet de Alps, Noble, TDK, Penny&Giles, Bourns, Vishay, Piher enz.
De enige buitengewoon goede is de Panasonic platic film. Buiten de subjectieve
kwaliteit is er een technische reden waarom dit zo'n goede potentiometer is.
De tolerantie tussen het linker- en rechterkanaal is binnen 1 dB (standaard
gegarandeerde tolerantie) en is gewoonlijk beter dan 0.8 dB, hetgeen
buitengewoon is (sommige andere komen in de buurt, maar zijn dan zeker duurder).
Voor mono potentiometers zijn de cermet types van Vishay & Bourns een goedkoop
hoge kwaliteit alternatief.

Stappenverzwakkers:
zijn niet slecht, ze hebben hun nut maar ik ben er niet gek op omdat er veel bijkomende
onderdelen aan te pas komen. Dit verhoogt het aantal solderingen en de schakelaar bezit een
overgangsweerstand, om van de capaciteit nog maar te zwijgen (je zou er van versteld staan).
Dit is echter niet dramatisch omdat het de EMI beperkt, dus het is geen onoverkomelijk probleem.
De prijs is echter hoog. Het is wel een leuk gevoel al die klikjes, wanneer je het volume regelt.

Signaalkiezers:
Als je goedkope types gebruikt verbindt dan telkens elke 2de aansluiting en zet het signaal
op de oneven aansluitingen of gebruik de duurdere types. Zilvercontacten zijn niet zo goed
als goudcontacten, vanuit een mechanisch standpunt bekeken.

Condensatoren:
Daar is niets mis mee, maar besteed je geld verstandig. Om brom te filteren heb je grote
waarden nodig, en ontkoppel met 1/100 van de waarde. Gebruik condensatoren van goede kwaliteit
vermijd MKT types (sommige voorsterkers die 15000 US Dollar kosten zitten er vol mee: volledig fout.)
Vermijd ook om hoge prijzen te betalen voor merknamen voor wat betreft elektrolietische condensatoren
Vermijd het gebruik van tantalium condensatoren en neem elektrolieten met industriële specificaties
die je ontkoppeld met MKP of MPP condensatoren. Gebruik MKP voor audio signalen zinkfolie MKP
(duurder maar toch goedkoper vergeleken met andere merken), koper- en zilverfolie (het gebruik van
folie is hoofdzakelijk vanwege de trillingseigenschappen, daarom zijn papier in olie condenstaoren
zo gekend. De olie dempt trillingen, MKT's niet en folie dempt voldoende dus betaal niet teveel).
Voor de fanatici is er black gate. Persoonlijk vind ik ze heel duur maar het is inderdaad een
heel goede condensator. Zijn hoofdkwaliteit is, wanneer het signaal door de condensator gaat,
het eenzelfde weerstand ziet bij beide alternanties, dus zowel bij de positieve als bij de negatieve.
Het signaal wordt daardoor niet vervormd, en dat is de reden waarom elektrolytische condensatoren
niet geschikt zijn: zij zijn gepolariseerd en houden niet van omgekeerde spanningen.
Al bij al ben ik wel tevreden met de resultaten verkregen met conventionele elektrolieten die
ontkoppeld zijn met MKP en MPP condensatoren. Als je je echter de black gate types kan veroorloven
gebruik je beter die.
Zie prijslijst condensatoren

Transformatoren:
Dubbele c kernen van Lundahl zijn fantastisch, ik zal enkele metingen van mezelf en klanten publiceren
waarbij de plitron manier van metingen gehanteerd werd: virtueel onbelast (1 milliWatt) en enkel de
generator aangesloten. Verder een bandbreedte van honderden kHz en super kwaliteitsfactor.
De Lundahl's zijn niet ingeblikt, zijn heel mooi gewonden en redelijk geprijst.
Er is artikel verschenen in Sound Practises: ingeblikt of niet ingeblikt (gevuld met epoxy)
en de winnaar is de niet ingeblikte versie maar we leveren wel beschermkappen voor de
uitgangstransformatoren. De kleinere kan je altijd binnenin monteren.
Voor mensen met een klein budget hebben we toroïden (die in dezelfde fabriek gemaakt
worden als de megabuck types die adverteren in GA) voor zover voedingstransformatoren
gaan: toroïden hebben kleinere strooivelden, zijn efficiënter, zijn makkelijker te monteren
en trillen niet op de frequentie van het lichtnet (elke voedingstransformator is goed
zolang de regulatie goed is en wanneer je je bewust bent van de strooivelden)

Draden:
Dit is heel gevoelige materie. Volle kernen lijken het best te zijn, of het nu zilveren
of koperen zijn. Zelf prefereer ik koper maar dit is persoonlijk en uiteraard goedkoper.
Met teflon bedekt is minder goed: de draad wordt verhit tot ongeveer 400 °C,
de teflon wordt toegevoegd en dan wordt het zaakje snel afgekoeld tot ongeveer 100 °C.
Daarom lijkt een gelakte draad beter: men laat de draad rustig afkoelen, dus geen
geforceerde koeling.
Wij leveren redelijk geprijsde solide kern zilverdraad die je kan gebruiken als signaaldraad
Vergeet ook niet dat het signaal ook door de eerste condensator van de voeding gaat,
daarom moet je deze overbruggen met kleinere condensatoren of black gate wkz types.

Buizen & buisvoeten:
Wij leveren nog niet de beste buisvoeten. Deze zouden in teflon gegoten zijn en
voorzien van niet magnetische goudcontacten. Als iemand weet waar ze te vinden
zijn laat ons dan iets weten.
Wat echt belangrijk is, is de manier waarop je ze monteert. Gebruik O-ringen en
rubber om de voeten minder gevoelig voor vibraties te maken.
De populaire buizen, waarvan er miljoenen gemaakt zijn, zijn goed, de nieuwe
zijn soms goed en soms ook niet, elk merk heeft zijn sterkte en zwakheden.
Vele buizen kunnen gebruikt worden in excellente ontwerpen, je moet je dus niet
beperken tot de ECC81/82/83 reeks. De commerciële critici vertellen dan dat het
geen al te best ontwerp is omdat er buizen gebruikt zijn waar geen kat ooit van
gehoord heeft (eigenlijk dan zichzelf bedoelende), maar wij, de ontwerpers weten wel beter.

Vergelijkingen van buizen
Voorbeelden:
In onze opinie is het beter om de 300B van Sovtek, JJ, Tesla, de Chinese dure versies,
WE te vermijden. De Chinese goedkope versie daarentegen is zeer goed. WE is te duur:
bekijk het alsof het geen merk was, en je zou het vergelijken, zou je die dan dezelfde
score geven als de vakpers?
De Chinese 211 & 845 zijn niet denderend maar worden steeds beter. De enige deftige
845 wordt door Cetron gemaakt maar kost een hoop geld. Tussen haakjes: vele megabuck
vermogensversterkers van het merk audio.... gebruiken goedkope 50 US Dollar Chinese
versies en dit is volledig onaanvaardbaar, maar klanten kopen het dus moet ik me vergissen.
Vermijd de Chinese EL34, Sovtek EL34 (als de spanning hoger is dan 450 Volt),
Sovtek 6L6gt (goedkoop maar niet voor high-end geschikt). Vermijd ook de Sovtek
ECC88/6DJ8/6922 voor kritische MC toepassingen.
Vermijd 6AS7 & andere low pass buizen, deze hebben een slechte bias stabiliteit
en hebben terugkoppeling nodig om ze stabiel te houden, dus niet geschikt voor audio.
Krone en AVVT maken enkele excellente high tech buizen, maar niet elk model is een
succes en Svetlana heeft over het algemeen een goede bouwkwaliteit.

Voedingen:
Stroombronnen en shunt regulatoren zijn bruikbaar maar veel elektrolieten
zijn evengoed, smoorspoelen en ultra-snelle fast recovery dioden met
dempweerstanden zijn reuze (de dempweerstanden dienen als overspanningsbeveliging,
en emuleren buisgelijkrichters). Gebruik anders buisgelijkrichters, en niet
geregelde, goed geregelde pi gefilterde voedingen zijn echt fantastisch, terwijl
ingangsgefilterde voedingen met smoorspoelen de max zijn maar arbeidsintensief.
PP ontwerp vereist geen rimpelvrije voeding voor de eindtrap, enkel voor de
eerste trap omdat deze kleine signalen moet versterken. Commerciële versterkers
gebruiken weerstanden als filter maar een smoorspoel is veel beter.
SE versterker ontwerpen zijn veel kritischer, hier moet je echt de rimpel elimineren.
Gebruik veel elektrolieten en pi filters & smoorspoelen enz.
Gebruik één aardingspunt of denk signaalsgewijs: elk signaal heeft zijn eigen massa
dus blijf cool en herbedraad indien nodig (het signaal volgt zijn massa).

Gelijkrichters:
Je kan buizen gebruiken om van wisselstroom gelijkstroom te maken, en het
geluid is beter. Hoe komt dit? Dit komt omdat buizen geen hoogfrequent spikes
produceren zoals een diode, en buizen hebben een hoge inwendige weerstand.
Als je echter ultra-snelle fast recovery dioden gebruikt samen met een dempweerstand
bereik je bijna hetzelfde resultaat eenvoudiger en goedkoper.
Bekijk mijn hybride buisgelijkrichter ontwerp eens dat het beste uit beide werelden combineert.

SRPP of mu volgers:
Ik hou er niet van. Een heel goed live geluid maar te aggressief uitgesproken S klanken.
Misschien heb ik nog geen goede gehoord, maar in combinatie met erg warm klinkende
versterkers (het warme geluid is meestal het resultaat van automatische kathode polarisatie
met een elektrolietische condensator die niet overbrugt is) kan het toevoegen van een SRPP
een zekere frisheid toevoegen en klinkt de versterker meer levendig. Ik ben meer een
fan van traditioneel smoorspoel belaste schakeling, maar buisbelast of halfgeleiderbelast
maakt geen verschil uit voor mij.

Chassis:
Gebruik niet magnetische chassis. Aluminium, koper en sommige roestvrij staal
legeringen zijn goed maar moeilijk te bewerken. Gebruik goede kwaliteit rubberen voeten,
probeer de onderkant van het chassis te stabiliseren om micro phonics te vermijden
zoals een opgehangen sub chassis (ect olie dempers en veren kunnen gevonden worden
op aanvraag, dit is enkel voor de veeleisende freaks).

Connectoren:
Gebruik goede kwaliteit (niets buitensporigs) met goud bedekte RCA stekkers.
De mannelijke versie moet makkelijk te solderen zijn, en de vrouwelijke versie
moet sterk genoeg zijn om ze te monteren zonder dat de draad breekt.

Veiligheid:
Het chassis moet altijd geaard zijn (minstens aan de voeding), en gebruik
alleen zekeringen wanneer het echt nodig is (zij verminderen dikwijls de
geluidskwaliteit).
Gebruik indien mogelijk automatische zekeringen, bleeder weerstanden over
condensatoren van de voeding, verbind de massa met de aarde door middel
van een weerstand (2 tot 10 Ohm).
Hou altijd een hand in je broekzak tijdens het meten, en onthou dat je met
hoge spanningen bezig bent die dodelijk zijn. Als je niet zeker bent
speel dan niet met je leven en dat van anderen die jouw materiaal gebruiken.

High end geluid is het resultaat van zorgvuldige opvolging, keuze van
de juiste bouwmaterialen, een uitstekend theoretisch ontwerp waar de
juiste balans tussen eenvoud en technologie elkaar ontmoeten, alsook
een goede layout van de componenten, mooi en zuiver solderen en
mechanische stevigheid.

Algemene voorbeelden van misverstanden:
· Een Caddock weerstand gebruiken om een LED te laten branden
· Superdure kabel gebruiken als netspanningskabel voor een versterker (1000 US Dollar Siltech en anderen doen dit)
· Topkwaliteit componenten gebruiken in midden klasse ontwerpen (dat maakt het enkel erger)
· Een zekering plaatsen tussen de uitgangstransformator en de luidspreker

Heeft u vragen? Wilt u meer informatie? Mail ons: sales@diyparadiso.com