Tweaking: hoe buizenappartuur verbeteren,
in het bijzonder de commerciële versterkers

Vanuit het standpunt van de producenten (mezelf en andere, echte grote) zijn
er een paar factoren die bepalen wat er zal gemaakt en verkocht worden.

De eerste regel van commercie is winst maken !!!

Iedereen die zaken doet probeert winst te maken, maar de vraag is hoe?

Super kwaliteitsversterkers met een duur prijskaartje: 7500 US Dollar
High end versterkers met een duur prijskaartje: 2500 US Dollar of meer
Standaard zogenaamde high end versterkers met een budget prijskaartje: 1000 US Dollar of meer

Dit geldt zowel voor eindversterkers als voor voorversterkers.

Waar gaat het geld naartoe:

Het eigenlijke ontwerp: goedkoop (50 tot 100 $)
Chassis en afwerking: duur (250 tot 1500 $)
Onderdelen gewoonlijk 400 tot 2500 $
Gadgets (zonder afstandsbediening): 50 tot 250 $

Waar wordt het geld bespaart:

waar je het als klant niet kan zien
Zeker niet op het chassis: dit moet er duur uitzien.

De meeste (95%) gebruiken standaard industriële komponenten. Vandaag de dag proberen de meeste
MKP condensatoren in het signaalpad te gebruiken, en ook goedkope potentiometers.

De meeste gebruiken ook 12AX7, 6SL7 en ECC88 buizen omdat deze low cost zijn, en de eerste 2
ook omdat ze low current buizen zijn. Dit bespaart in het ontwerp van de voeding. Een kleine stroom
betekent ook lage brom. De ECC88 heeft nog andere voordelen: het is een low cost hoge steilheid buis
maar zeker niet de beste in zijn klasse. Hij is nogal microfonisch. De 6922 zijn dat minder maar
verder niet echt beter.

Tweaking praktisch bekeken:

Teken eerst het schema met de juiste waarden
De meeste buizen zijn slecht ingestelt. Bijvoorbeeld:
ECC83 heeft 1 mA nodig en meestal wordt deze gebruikt met minder dan 0,5 mA
ECC82 heeft 5 mA nodig en meestal wordt deze gebruikt met minder dan 2 mA
ECC81 heeft 5 mA nodig en meestal wordt deze gebruikt met minder dan 2 mA
ECC88 heeft 10 mA nodig en meestal wordt deze gebruikt met minder dan 4 mA

Dit is de algemene reden van slecht klinkende versterkers. Hoe kan je dit verbeteren?
Verander de anode- en kathodeweerstanden en vergeet ook niet de restbrom van de voeding te verminderen
Daarna kan je de feedback reduceren omdat het slechte geluid gecompenseert wordt met feedback

De volgende stap, als je de microbe te pakken hebt:

Begin met het overbruggen van alle elektrolieten met kleine MKP en nog kleinere MPP condensatoren
Overbrug eventueel de condensatoren waarlangs het signaal loopt met koperfolie types.
Vervang de potentiometer met een Panasonic.
Probeer pas daarna met nieuwe buizen of buizen van een ander merk.

Het brom probleem:
Filteren doe je het beste met smoorspoelen. Plaats smoorspoelen waar het nodig is, ook om links van rechts te scheiden.
Gebruik eventueel FETs om een smoorspoel te simuleren, dat is goekoper.

Nu heb je een killer van een versterker, daar ben ik zeker van.

Copyright 2002
Benny Glass

Heeft u vragen? Wilt u meer informatie? Mail ons: sales@diyparadiso.com