Velleman
K8010 KT88PP monoblok
Het gaat hier om mijn mening en die van een klant van mij, beiden zijn niet noodzakelijk waar.
Het zou uw niet moeten weerhouden om een Velleman buizenversterker te kopen, indien uw twijfelt beluister hem dan.
|
Velleman en product (historisch) overzicht zoals ik ze ken : Velleman is Belgiës leidende elektronica bedrijf zeer recent overgenomen door een Nederlandse investeerders groep. Zij begonnen lang geleden met kits en gadgets, vandaag de dag zijn ze verdeler van elektronica componenten ook. Hun kernactiviteit is nog altijd de verkoop van kits en daarnaast importeren en verdelen ze goederen uit Azie zoals luidsprekers, alarmsystemen, mengpanelen, microfoons, en allerlei zoals Conrad in Duitsland. Het hoofdprobleem daarbij is de lage kwaliteit van deze goederen, maar dat is een ander verhaal. Velleman betrad de buizenhandel omdat zij er een markt in zagen. Ik ken het bedrijf vrij goed en de ingenieurs hebben geen ervaring met buizen. Toen de marketing manager om een buizenversterker vroeg, zei hij dat deze goedkoop moest zijn, hij moest er goed uitzien, betrouwbaar en hij moest minstens 100 Watt leveren. Zo werd de eerste kit, de K4000, uitgebracht. Het was een kopie van een buizenversterker die ooit in een Nederlands magazine gepubliceerd werd, met als naam "The last of the Mohicans!". Die versterker had EL84 buizen, en Velleman verving die door EL34. De voeding en de uitgangstransformatoren werden ook veranderd. De eerste modellen waren voorzien van Ierse ringkernen, die ook door Amplimo gebruikt werden, maar de huidige ringkernen kome van China of elders in Azië. Toen uiteindelijk de verkoop terugviel en de eis voor kwaliteit groter werd, bleef dezelfde filosofie behouden maar werden de EL34 vervangen door KT88. De grote kwaliteitsverbetering kwam echter door de monoblok configuratie. Het grote probleem van mensen die geen audiofiel zijn is, dat zij de eisen die audiofielen verlangen niet begrijpen. Het zijn ook geen buizenspecialisten, daarom verstaan ze de schakelingen ook niet. Fundamenteel gezien is dit een amateuristische versterker die gebouwd is door een beginner en die slechts weinig geld heeft om aan kwaliteitsonderdelen te spenderen. Uiteraard is dit een schande voor zo'n groot bedrijf, en zeker omdat er voldoende raadgevers zijn die zich specialiseren in audio buizenontwerp. Vanuit een commerciëel standpunt: De prijs van de print, het chassis en de transformator zijn het grootst. Als je er bijv. topkwaliteit weerstanden en condensatoren zou aan toevoegen, zou de prijs met 5 procent stijgen. Maar bedrijven zoals dit (99% van de bedrijven zijn zo) willen die 5 procent in hun zak hebben. De algemene houding is dat ze doelen op 2 soorten klanten: De audiofiel met een beperkt budget die alles kant en klaar koopt, of iemand anders het laat bouwen. De audiofiel doe het zelver die te lui is om zijn eigen versterkers te bouwen en die de zaken kan verbeteren als hij de kennis en de interesse heeft. |
Vergelijkbare schema's: dit is het "Last of the Mohicans" schema en dat van de oorspronkelijke Velleman K4000.
(Ik hoop dat je het op prijs stelt want ik heb heel wat uurtjes gespendeerd in mijn archief om het op te zoeken.)


Zoals je kan zien is de direkte koppeling weggelaten. De kathodeweerstanden zijn 4 keer 1/4 Watt parallel en die branden geregeld op omdat ze de hoge spanning niet aankunnen. De eerste buis is niet juist ingesteld en door de waarden te veranderen naar die van de bovenste versie zal het geluid zeker verbeteren. De ingang is ook teveel gefiltert en overbeveiligd.
Schema van de K4040, de K8010 is nagenoeg identiek:

Omdat de versterking juist op de limiet was, is er een extra trap toegevoegd maar in plaats van de ECC83 te ruilen voor een ECC81 (µ = 60) hebben ze een ECC82 gebruikt. Een ECC83 is niet echt geschikt voor het sturen van een parallel push pull EL34 of KT88 eindtrap.
De eerste klant
Ik noem mijn bedrijf dikwijls het prototype bedrijf om ik veel eenmalige projecten maak, en nu was het net het zelfde. Danny komt de winkel binnengewandeld en vraagt naar een modifikatie voor deze eenvoudige versterker. Dus geef ik hem de standaard K4040 wijzigingen omdat de schakeling dezelfde is. Een week later vraagt hij wat er nog meer aangepast kan worden omdat hij zeer blij is met de verbetering. Dit is zijn verhaal en alle wijzigingen staan op deze pagina. Hij vervolledigde er telkens een en het moest een belangrijke verbetering zijn om de zoektocht verder te zetten.
Dit is zijn verhaal:
Dit is het verhaal van het lelijke eendje dat een mooie zwaan werd
Toen ik nog heel jong was verteld iemand mij het verhaal van Hans Christian Andersen
en nu zijn mijn versterkers volledig veranderd. Het is in feite hetzelfde verhaal: het verhaal
van de middeleeuws klinkende Velleman K8010 die een top performer werd.
Een jaar geleden keek ik uit naar een nieuwe versterker. In de audio nieuwsgroepen
waren mensen stapelgek van buizenversterkers en hoe goed die klonken vergeleken
met halfgeleider versterkers. Om de prijs te drukken koos ik voor een kit. Ik kon
solderen en kende het verschil tussen een weerstand en een condensator.
Zodoende kocht ik de Velleman K8010 kits. Toen die af waren was ik teleurgestelt.
Ik verwachtte een enorm verschil vergeleken met mijn NAD halfgeleider versterker,
maar buiten dat ze een beetje anders klonken, klonken ze niet veel beter.
Daarom begon ik te zoeken en te lezen op het internet, en zo kwam ik in contact met
Benny van http://www.diyparadiso.com. Ik vertelde hem over mijn desillusie met de
Velleman kits en hij ontwierp een nieuwe schakeling met betere componenten zoals
Dale weerstanden en Audyn condensatoren.
De nieuwe schakeling leek op papier veel beter: het signaal passeeerde niet langs
onnodige componenten zoals in het originele circuit, er was geen ingangsfilter,
direkte koppeling, gereduceerde feedback, meer stroom voor de ingangsbuis en
de concertina splitter (in de originele schakeling kregen ze slechts 1 mA, terwijl
de ECC82 het best werkt met 8 mA).
Schakeling:
12au7 versterking trap --> koppelcondensator --> 12au7 versterking trap --> 12au7 concertina
splitter --> koppelcondensatoren --> KT88 PP --> OPT LL1623
Na deze wijzigingen klonken de versterkers beter, ik was op goede weg.
De volgende wijziging op advies van Benny bestond uit het vervangen van de
uitgangstransformatoren door een Lundahl LL1623. Deze maakten een groot verschil.
Nadat een kanaal was uitgerust met een LL1623 kon ik duidelijk het verschil tussen
de twee versterkers horen. De LL1623 gaven veel meer detail, de artiesten waren
levendiger, de soundstage was er. Die Lundahl trafo's zijn fantastisch. Ik begon meer
naar muziek te luisteren dan vroeger.
Na een paar maand gelukkig geweest te zijn met de gemodifiëerde versterkers vroeg ik
Benny of er nog een aanpassing mogelijk was om mijn versterkers tot een hoger niveau
te brengen. Zijn antwoord was: hoogspanning van 380 Volt DC naar 440 Volt DC
verhogen en de concertina vervangen door een Lundahl LL1660/18ma scheidingstransformator.
Door de hoogspanning te verhogen veranderd ook het werkpunt van de buizen, daarom
moet je de weerstanden aanpassen. Het implementeren van een IT LL1660/18 mA veranderd
echter ook het volledige circuit. Daarom voerde ik beide modifikaties in een keer uit.
Eerst ontwierp ik alles in B2 Spice, hetgeen ik zeer handig vond om de DC spanningen
juist te krijgen.
Toen ik voor het eerst de Vellemans maakte (zonder modifikaties) had ik 7 Volt AC
op de gloeidraden gemeten in plaats van 6,3 Volt AC (grote fout). Dus moest ik de
spanning laten dalen door een andere aftakking op de primaire te kiezen. Ik kwam uit
op 6,5 Volt AC maar dat verlaagde tevens de hoogspanning van 410 Volt DC naar
380 Volt DC. Door een kleine trafo in serie met de secundaire van de voedingstrafo
te zetten steeg de spanning naar 440 Volt DC.
Ik verving de concertina splitter door een IT LL1660/18ma, en tegelijkertijd maakte
ik een betere voeding voor de ingangs- en stuurbuis (gescheiden smoorspoelen).
Het signaalpad en de aarding pastte ik ook aan. Ik hield niet van de manier waarop
het signal liep op de originele print en hoe de aarding was uitgevoerd. Nu is bijna
alles van punt naar punt bedrading geworden. Om van de cinch connector naar het
rooster van de ingangsbuis te gaan gebruikte ik afgeschermde cinch kabel. De aarding
was verandered naar een verdeel ster.
De ingangstrap gebruikt slechts een triode van de ECC82. Bij één versterker gebruik
ik de eerste triode, en bij de andere versterker de tweede triode. Als ik dan de buizen
verwissel worden de andere triodes gebruikt. De voeding voor de gloeidraden is
eveneens veranderd naar 150 mA in plaats van 300 mA.
Nieuwe schakeling:
12au7 versterking trap --> koppelcondensator --> 396a stuurtrap (2 parallel) --> LL1660
IT splitter --> KT88 PP --> OPT LL1623
Als ik de IT splitter versterker vergelijk met de concertina splitter, dan klinkt degene
met de IT splitter veel beter. In het bijzonder de hoge tonen; die zijn meer gedetaileerd,
en het geluid is meer open.
De scheiding tussen de instrumenten is ook veel helderder, er is meer luchtigheid, meer
ruimte rond de stemmen, de soundstage is enorm toegenomen. De Lundahl LL1660/18 mA
is vast en zeker een winnaar voor mij in mijn versterkers. En de versterker is nu muisstil,
geen ruis of brom, zelfs niet met een oor dicht tegen de tweeter.
De LL1660 splitter maakt een even groot verschil uit als de LL1623 OPT.
Vergeleken met een concertina splitter zie ik de volgende voordelen van een IT splitter:
1. Perfekt gebalanceerde splitter
2. Werkt als splitter en koppeling voor trappen, geen koppelcondensatoren nodig voor
de eindbuizen.
3. Werkt tevens als smoorspoel voor de stuurbuis.
Ik installeerde ook enkele schakelaars zodat ik de negatieve feedback aan en uit kan
schakelen en de KT88 in triode of ultra lineair mode kan zetten. Ik hou het meest van
geen feedback en ultra lineair mode.
De Lundahls sloot ik als volgt aan:
- IT LL1660/18ma:
primaires: alles in serie (alt-S)
secundaires: voor PP (alt-U)
Kijk op http://www.lundahl.se/pdfs/datash/1660.pdf voor de schema's.
-OPT LL1623:
primaires: alles in serie (PP verbinding) kijk op http://www.lundahl.se/pdfs/datash/1620_3_7.pdf
secundaires: 4 parallele groepen van telkens 2 in serie. Niet zoals op de Lundahl datasheet,
maar wel zoals alt-2 van http://www.diyparadiso.com/lundahl1.htm
Je kan de LL1623 ook voor UL aansluiten:
Op de primaire zijn er 4 windingen (alles in serie), zie ook Lundahl pdf.
Aansluiting voor UL:
4 : anode
2 + 5: UL
3 + 7: B+
1 + 6: UL
4 : anode
Ik heb een schakelaar gebruikt zodat ik kan kiezen tussen UL of triode. Verzet de
schakelaar alleen wanneer de versterker af staat!
Ik begon met de Velleman kit omdat ik een buizenversterker wou voor een goede
prijs en omdat ik niets afwist van buizenversterkers en hoe ze werken.
Gelukkig ontmoette ik Benny die me kon helpen om de K8010 in iets moois te veranderen.
Ik denk dat ik mijn versterkers ga hernoemen omdat er niet veel van de originele K8010 kit
overblijft. Enkel de behuizing en de opstartschakeling met de relais. De rest is allemaal
vervangen door beter componenten.
Het was een avontuur dat me bijna een jaar kostte maar ik heb veel geleerd over
buizenversterkers.
Ik dacht niet dat ik mijn versterkers zo goed kon laten klinken als nu. Met dank aan
Benny van http://www.diyparadiso.com voor zijn ontwerpen en gouden raad.
Ook wil ik iedereen van "the TubeDIY asylum" (http://www.audioasylum.com) bedanken.
Wat volgt?
- Een CCS (C4S) voor de ingangsbuis. (De standaard CCS is de beste, hij probeerde
verschillende CCS)
- Probeer andere koppelcondensatoren tussen de ingangs- en de stuurbuizen.
Wat dat betreft kan ik vertellen dat Danny verschillende condensatoren geprobeerd heeft en uiteindelijk koos voor Mundorf zilver folie. (Hij had ook auricaps, teflon caps, Jensen koperfolie en al de andere geprobeerd)
Nieuw project:
- Kusunogi styled non oversampling DAC http://www.diyparadiso.com/dac1.htm
Pics After the MOD:

Nieuw schema
De buizen zijn Western Electric 396A (niet ECC81 of 12au7) en ECC99.

En die met de CCS die slechter klonk dan een eenvoudige CCS of zelfs geen CCS

Danny vind het nu een goede versterker, maar dit kostte hem waarschijnlijk veel meer dan mijn Boully88PP versterker kit!.
Copyright webdesign 2005 Aquablue Benny Glass
Heeft u vragen? Wilt u meer informatie? Mail ons: sales@diyparadiso.com